2027 wordt een druk bouwjaar. De woningbouw nadert de 100.000 woningen per jaar, de utiliteitsbouw trekt weer aan en het kabinet zet in op grootschalige woningbouwgebieden en bouwen uit de fabriek. Voor projectmanagers en hoofdaannemers betekent dat meer projecten tegelijk, op een arbeidsmarkt die krap blijft. Brandwering is daarin vaak een post die laat wordt ingekocht, terwijl de keuzes die erover beslissen vroeg in het project vallen. Dit overzicht zet de cijfers en plannen op een rij, met de stand van zaken in oktober 2026, en laat zien waar de brandveiligheid op grote projecten aandacht vraagt.

Hoeveel wordt er in 2027 gebouwd?

De prognoses lopen uiteen, omdat ze iets anders meten. ABF Research verwacht in zijn prognose van juli 2026 dat er in 2027 bijna 100.000 woningen bijkomen (99.700); daarna zakt de productie volgens ABF iets terug. Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) is voorzichtiger en rekent voor 2027 met 84.000 opgeleverde nieuwbouwwoningen.

المصدرVerwachting voor 2027
ABF Research, juli 2026Bijna 100.000 nieuwe woningen (99.700); daarna iets minder.
EIB, januari 202684.000 opgeleverde nieuwbouwwoningen; de totale bouwproductie groeit met 4,5%.
EIB, januari 2026Herstel van de utiliteitsbouw, vooral bij winkels en kantoren, en extra investeringen in logistieke gebouwen door hogere defensie-uitgaven.

Aan plannen is geen gebrek: gemeenten hebben voor 2025 tot en met 2030 bijna een miljoen woningen (932.300) in de pijplijn. De rem zit volgens het EIB vooral in de uitvoering, want de arbeidsmarkt in de bouw blijft krap. Reken er daarom op dat ook de inzet van gespecialiseerde onderaannemers vroeg moet worden vastgelegd.

Waar zitten de grote woningbouwprojecten?

Het Rijk heeft 26 gebieden aangewezen als nationaal grootschalige woningbouwlocatie, met samen ruim 400.000 nieuwe woningen tot en met 2035. Het gaat vooral om binnenstedelijke gebieden rond stations en kanaalzones, en om nieuwe stadsdelen. Een greep uit de lijst:

  • Zuid-Holland: Den Haag CID Binckhorst (in CID en de Binckhorst samen zo'n 20.000 woningen), Rotterdam Oostflank en de Oude Lijn, de spoorzone tussen Leiden en Dordrecht.
  • Utrecht en Amsterdam: Utrecht Groot Merwede & Rijnenburg, Haven-Stad in Amsterdam, en MRA West en MRA Oost.
  • Brabant en het oosten: de Eindhovense Internationale Knoop-XL, de Brabantse Stedenrij, de Nijmeegse Kanaalzone en het Stationsgebied, Arnhem Spoorzone-Oost, Zwolle Spoorzone, Apeldoorn, Helmond Centrum+ en de Spoorzone Hengelo-Enschede.
  • Noorden en midden: Groningen Suikerzijde en Stadshavens, de Amersfoortse Spoor- en A1-zone, Regio Foodvalley en het Alkmaars Kanaal.

De vijf nieuwste locaties zijn op 1 september 2026 aangewezen, voor de versnelde bouw van samen zo'n 30.000 woningen in tien jaar: Deventer (Centrum, Schil en Keizerslanden), Haarlem Schalkwijk, Leeuwarden Middelsee-Spoordok, Maastricht Spoorzone en Weert Spoorzone. Vijf andere locaties volgen dit najaar met de Nota Ruimte.

Voor de brandveiligheid betekent dat vooral gestapelde bouw in hoge dichtheden, vaak als hoogbouw bij een station. Woningen worden van elkaar en van trappenhuizen, galerijen en bergingen gescheiden door brandscheidingen, en schachten, meterkasten en leidingen doorbreken die scheidingen op honderden plekken per gebouw. Een verkeerd gekozen detail komt in elke woning terug. Lees hoe wij dat aanpakken in brandwering in appartementencomplexen, en in de regio Den Haag op brandwering in Den Haag.

Bouwen uit de fabriek: waar blijft de brandscheiding?

In het Actieplan Versnelling Woningbouw van 21 september 2026 zet het kabinet in op fabrieksmatig bouwen: in 2030 moet de helft van de nieuwe woningen uit de fabriek komen. Woningen met een goedgekeurd woonconcept moeten dan zonder aparte bouwtechnische vergunning kunnen worden gebouwd, en het ontwerp- en vergunningstraject, nu gemiddeld acht jaar, moet in 2030 half zo lang zijn.

Daarmee verschuift een deel van de brandwering naar de fabriek: wanden, vloeren en doorvoeren binnen een module worden onder gecontroleerde omstandigheden gemaakt. Wat op de bouwplaats overblijft, is juist het werk dat het lastigst te controleren is: de aansluitingen tussen modules, schachten die door meerdere modules lopen, de leidingen naar de meterkast en de aansluiting op een betonnen kern of trappenhuis. Een goedgekeurd concept zegt iets over het ontwerp; of de uitvoering op de bouwplaats daarmee overeenkomt, moet per project worden vastgelegd. Spreek daarom vooraf af wie de aansluitingen en doorvoeren op de bouwplaats afdicht en documenteert.

Utiliteitsbouw, zorg, defensie en datacenters

Utiliteitsbouw. Na een paar magere jaren verwacht het EIB vanaf 2027 herstel, vooral bij winkels en kantoren. Kantoren hebben veel installatietechniek per vierkante meter, en dus veel doorvoeringen door brandscheidingen; zie brandwerende doorvoeringen in utiliteitsbouw.

Zorg. In 2027 lopen meerdere grote ziekenhuisprojecten. Volgens de planning van de ziekenhuizen zelf moet het nieuwe gebouw van Frisius MC in Leeuwarden, met de IC, het operatiecomplex en de dagbehandeling, eind 2027 klaar zijn, gaat het nieuwe Slingeland Ziekenhuis in Doetinchem medio 2027 in gebruik, en starten in 2027 onder meer de vernieuwbouw van het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda (gefaseerd tot en met 2031) en de nieuwbouw van St Jansdal in Lelystad. Waar mensen verblijven die niet zelfstandig kunnen vluchten, is de compartimentering fijnmaziger en weegt rookwerendheid zwaarder; zie brandveiligheid in zorginstellingen.

Defensie. Defensie moet de komende jaren zo'n 2,5 miljoen vierkante meter vastgoed bouwen of vervangen, grotendeels gestandaardiseerd en industrieel. Dat loopt onder meer via de Commandopost Vastgoed, een samenwerking van Defensie en het Rijksvastgoedbedrijf met grote bouwbedrijven. Ook daar geldt: standaardiseren werkt alleen als het brandwerende detail van het eerste gebouw klopt.

Datacenters. Amsterdam laat sinds juni 2025 geen nieuwe grote datacenters meer toe, en volgens Cushman & Wakefield verschuift de groei naar onder meer de Eemshaven en Middenmeer. Netcongestie en vergunningen remmen de groei. In datacenters draait de brandveiligheid om compartimentering en om doorvoeren die bij elke wijziging opnieuw moeten worden beoordeeld; zie brandveiligheid in datacenters.

Welke regels veranderen er rond 2027?

Gevels van hoge gebouwen. In 2023 zijn strengere eisen voor hoogbouwgevels in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) vastgesteld (Staatsblad 2023, 426). De gevel van een gebouw waarin wordt geslapen moet boven 50 meter voldoen aan brandklasse A2, en waar minder zelfredzame mensen slapen al boven 30 meter; voor ramen, deuren en kozijnen volstaat klasse B. Daarnaast moet in hoge gebouwen waarin wordt geslapen een ruimte met een vloer boven 50 meter een WBDBO van 120 minuten hebben ten opzichte van brandcompartimenten waarvan de vloer 20 meter lager ligt (artikel 4.53a). De eisen gaan pas gelden als de testmethode vastligt: NEN heeft daarvoor NPR 6999 gepubliceerd, en de minister legt het vereiste niveau vast in de Omgevingsregeling. In oktober 2026 waren de eisen nog niet in werking. Ontwerpt u nu hoogbouw die in 2027 of later wordt aangevraagd, controleer dan welke eisen gelden op het moment van de aanvraag.

Wet kwaliteitsborging (Wkb). De Wkb geldt nog alleen voor gevolgklasse 1, zoals grondgebonden woningen en eenvoudige bedrijfsgebouwen. Voor appartementengebouwen, kantoren en zorggebouwen (gevolgklasse 2 en 3) is er nog geen invoeringsdatum: na de tussenevaluatie van 2026 volgt in 2027 een evaluatie, en de invoering voor de hogere gevolgklassen hangt af van de uitkomst. Ook de Wkb voor verbouw is voorlopig uitgesteld. Een dossier waaruit blijkt welk systeem waar is toegepast, is ook zonder Wkb de basis voor een oplevering zonder discussie.

Laadpunten. Met de eerste tranche van de Europese gebouwenrichtlijn (EPBD IV) gelden sinds 29 mei 2026 nieuwe eisen voor laadinfrastructuur bij nieuwbouw en ingrijpende renovatie van utiliteitsgebouwen (Staatsblad 2026, 103). Meer laadpunten in parkeergarages vraagt ook om aandacht voor de brandveiligheid daar; zie brandveiligheid en laadinfrastructuur in parkeergarages.

Wat betekent dit voor uw project?

  • Beleg de brandwerende scope vroeg. Met meer projecten tegelijk en een krappe arbeidsmarkt is brandwering die pas in de afbouw wordt ingekocht een planningsrisico. In de tenderfase is een offerte per post met eenheidsprijzen vaak al mogelijk.
  • Kies het systeem bij het sparingenplan. Of een doorvoer binnen het toepassingsgebied van een systeem valt, hangt af van de sparingsmaat, de afstanden en de opbouw van de wand of vloer. Dat is in de werkvoorbereiding nog te sturen, op de bouwplaats meestal niet meer.
  • Standaardiseer het eerste detail. Bij gestapelde woningbouw, modulaire bouw en gestandaardiseerde defensiegebouwen herhaalt elk detail zich. Beoordeel het eerste exemplaar samen voordat het wordt herhaald.
  • Beleg de aansluitingen op de bouwplaats. Bij bouwen uit de fabriek zit het risico in wat tussen de modules gebeurt. Leg vast wie dat afdicht en vastlegt.
  • Lever een dossier per doorvoer op. Met locatie, systeem, documentatie, datum en foto is bij de oplevering aantoonbaar wat er is gedaan, of de Wkb nu geldt of niet.
  • Houd bij hoogbouw de gevelregels in het oog. Controleer per project welke eisen gelden op het moment van de aanvraag.

هل تعملون على مشروع تبدأ تكلفة بنائه من نحو مليون يورو؟ اقرأوا كيف نتولى نطاق الحماية من الحريق في مشاريع البناء الكبيرة overnemen, of dien direct een طلب مشروع .

Bronnen

الأسئلة الشائعة

ABF Research verwacht in zijn prognose van juli 2026 bijna 100.000 nieuwe woningen (99.700). Het EIB is voorzichtiger en rekent met 84.000 opgeleverde nieuwbouwwoningen. De cijfers meten niet precies hetzelfde, maar beide wijzen op meer woningbouw dan in 2025.

Nee, nog niet. De Wkb geldt alleen voor gevolgklasse 1, zoals grondgebonden woningen. Voor gevolgklasse 2 en 3, waaronder de meeste appartementengebouwen, is nog geen invoeringsdatum; die hangt af van de evaluatie in 2027.

De eisen zijn in 2023 vastgesteld, maar gaan pas gelden als de testmethode en het vereiste niveau in de Omgevingsregeling staan. NEN heeft de testmethode NPR 6999 gepubliceerd. In oktober 2026 waren de eisen nog niet in werking; controleer per project welke eisen gelden op het moment van de aanvraag.

Bij voorkeur in de tenderfase of de werkvoorbereiding, voordat het sparingenplan vastligt. Dan kunnen het systeem per type doorvoer, de afdichtrondes per bouwfase en het opleverdossier nog in de planning worden meegenomen.

Meer weten over brandwerende afdichtingen?

إحكام الاختراقات ضد الحريق بالأطواق وأشرطة اللف والمانع والملاط أو أنظمة أخرى ذات تطبيق موثق، كي تبقى قيمة WBDBO للفاصل المقاوم للحريق سليمة.

المزيد عن مانعات التسرب المقاومة للحريق